Ponedjeljak, 26. Oktobra 2026
Ponedjeljak, 26. Oktobra 2026
ZABRINUTOST: Šta pobjeda “studenata” znači za milionske projekte Srbije u Rs?
Ubjedljiva pobjeda Studentske liste u Srbiji, kojoj su se vlasti Rs, ali i najveći dio opozicije, otvoreno suprotstavljali
Ubjedljiva pobjeda Studentske liste u Srbiji, kojoj su se vlasti Rs, ali i najveći dio opozicije, otvoreno suprotstavljali, otvara brojna pitanja o budućnosti odnosa Beograda i Banjaluke.
Studentska lista, čijim je predstavnicima prije samo desetak dana bilo zabranjeno okupljanje u Banjaluci, pobijedila je na vanrednim parlamentarnim izborima u Srbiji i nakon 14 godina okončala neprikosnovenu dominaciju Aleksandra Vučića i njegove Srpske napredne stranke.
Još iz ove rubrike
Iako su se sinoć u Vučićevom štabu pred kamerama naredali brojni funkcioneri iz Rs, ali ne i premijer Srbije Đuro Macut, za kratko vrijeme postalo je jasno da će svi oni morati suočiti sa novom političkom realnošću i odgovoriti na brojna pitanja koja ona otvara.
Ako se za trenutak ostavi po strani izrazita političku netrpeljivost koju su domaći političari, uz nekoliko izuzetaka, pokazali prema “studentima”, u prvi plan dolaze ekonomske teme, odnosno, stotine miliona maraka koje je Srbija prethodnih godina izdvajala za projekte u Republici Srpskoj, od kojih pojedini do danas nisu završeni.
Više od 100 projekata u 50 opština i gradova
Prema do sada objavljenim podacima, od septembra 2017. do marta 2025. godine Srbija je kroz 17 donacija proslijedila oko 227,4 miliona KM i to za projekte izgradnje i obnove javnih i infrastrukturnih objekata u Republici Srpskoj.
Sredstva su dodjeljivana u okviru mehanizma saradnje predviđenog Sporazumom o uspostavljanju specijalnih paralelnih odnosa između Srpske i Srbije, a njima je finansirano preko 100 projekata u gotovo 50 opština i gradova.
Donacijama iz Srbije, najviše su finansirani izgradnja i adaptacija škola, vrtića, zdravstvenih ustanova, sportskih dvorana, lokalnih puteva, vodovodne i kanalizacione infrastrukture.
CAPITAL je ranije u više navrata pisao o ovim projektima, uz napomenu da mnogi među njima nisu završeni, dok su za pojedine sredstva preusmjeravana.
Zabilježeni su i slučajevi netransparentnog i nenamjenskog trošenja sredstava.
Jedan od primjera je izgradnja studentskog doma “Srbija” u Vlasenici, koji je nakon trošenja milion i po maraka postao napuštena betonska konstrukcija.
Nakon sinoćnjeg Vučićevog pada, ostaje da se vidi hoće li promjena vlasti u Beogradu donijeti i zaokret u politici prema Republici Srpskoj.
Postavlja se pitanje da li je finansijska podrška bila isključivo povezana s političkim odnosima Aleksandra Vučića i Milorada Dodika i njihovim izbornim interesima, hoće li nakon promjene vlasti biti nastavljeni započeti projekti, te kako će se kontrolisati njihova realizacija i trošenje javnog novca.
Sudija Branko Perić, koji vrlo često kritikuje nezakonito postupanje nosilaca vlasti, smatra da se odnosi vjerovatno neće bitnije promijeniti, ali da bi mogli dobiti drugačiju, institucionalnu dimenziju, umjesto da se svodi na odnose dvojice lidera koji o njima razgovaraju u kafani.
“Na ovim izborima u Srbiji glavni cilj je bio da se obori vlast, što je zamaglilo sve ostalo. Nismo čuli kakav će odnos biti prema Rs, Rusiji, Kosovu. Mnogo stvari je ostalo nerazjašnjeno jer se Studentska lista o tome nije o tome izjašnjavala. Sad tek vidimo koliko je loš odnos bio Vučića i Dodika. Za Dodika je Vučić ranije bio “politički pobačaj”, pa neko ko je važan za Rs i koga je otvoreno podržavao te diskreditovao Studentsku listu. Vidi se da na tom nivou nema nikakve ozbiljne i osmišljene politike. Sve je to kafanska priča, od danas do sutra“, kaže Perić.
Kaže da bi neki projekti zato mogli doći pod znak pitanja, ali vjeruje da bi to bilo dobro i za institucije zadužene za njihovu realizaciju, jer bi se tada specijalne i paralelne veze mogle urediti na pravi način.
“Projekti čiji je cilj bio podrška Vučiću ili Dodiku će vjerovatno doći pod znak pitanja. Do sada se sve to i svodilo na njih dvojicu, a ne na podršku narodu. Svi su projekti služili njima dvojici oko izbora. Sada bi trebalo rasvijetliti te projekte, pogotovo oko nenamjenskog trošenja sredstava, pa da i nova vlast u Srbiji vidi da se tako ne radi. Bilo je tu nevjerovatnih gafova“, kaže Perić.
Ipak, za sada nema osnova da se zaključuje da će promjena vlasti automatski dovesti do prekida finansijske podrške Republici Srpskoj, niti da će Studentska lista prekinuti započete projekte.
Šta finansira Srbija u Rs
Među projektima za koje je Srbija izdvojila značajna sredstva nalazi se i izgradnja auto-puta Bijeljina – Rača vrijedna oko 30 miliona evra, odnosno 57 miliona maraka.
Osim donacija za pojedinačne projekte, Srbija sa Republikom Srpskom učestvuje i u dva velika projekta, HE “Buk Bijela” vrijedan 250 miliona evra, kao i aerodrom u Trebinju za koji je Vučič odavno rekao da će koštati preko 105 miliona evra.
Kamen temeljac za “Buk Bijelu” položen je u maju 2021. godine, ali je gradnja zaustavljena pred Ustavnim sudom BiH. Sporno je bilo i ostalo to što je koncesiju za gradnju na međudržavnoj granici dodijelila Republika Srpska, a ne BiH.
Na lokaciji gdje bi trebalo da se gradi aerodrom u Trebinju, u naselju Zupci, na mjestu piste uredno raste samo trava, iako se o ovom projektu govori godinama. Vučić je najavio da će izgradnja koštati 70 miliona evra, a opremanje još 35 miliona evra.
Za sada se ne zna koliko je novca uloženo u ovaj projekat, ali je CAPITAL ranije pisao da još uvijek “nema nijednog ozbiljnog strateškog dokumenta o razvoju malih aerodroma”.
Kroz donacije Srbije finansirana je obnova Studentskog centra “Nikola Tesla Banjaluka” sa 1,9 miliona KM, kao i izgradnja objekta na Petrićevcu u Banjaluci sa 1,5 miliona KM, koji obuhvata ambulantu porodične medicine, dječiji vrtić i prostor za Savjet mjesne zajednice, ali i brojni drugi objekti.
Izvor: capital.ba
