NOBEL ZA HEMIJU KASNI 30 GODINA: Ovogodišnju nagradu dobili stvaraoci litijumske baterije

Komitet za dodjelu Nobelove nagrade za hemiju je ove godine odlučio da se nagrada dodijeli za razvoj litijumske baterije. Nagradu će podijeliti John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham i Akira Yoshino.

Slični članci

Litijumske baterije su nešto što svi možda i ovom trenutku, imamo u ruci – one su jedan od najvažnijih dijelova naših mobilnih iređaja, ali i druge tehnike. Zapravo, čak i ljudi koji nemaju neko poznavanje nauke, pogotovo hemije i fizike, znaju za litijumske baterije. Naravno, danas koristimo i druge baterije, kao što su alkalne baterije, koje datiraju još iz 19. vijeka. Zapravo, ovogodišnji dobitnici su zamijenili paradigmu baterije i razvili sasvim novi tip baterije. Litijum je najlakši metal i to znači da se može „upakovati“ mnogo atoma litijuma i da te baterije još uvijek budu prilično lagane. Također, litijum je veoma reaktivan element, i, da bi ga koristili u baterijama, moramo ga „pripitomiti“. Ali, najvažnije je to što se ove baterije mogu ponovo puniti. Zapravo, to je najveće postignuće ove trojice naučnika.John B. Goodenough (rođen 1922. u Jeni, Njemačka), američki je fizičar i profesor pri Državnom univerzitetu Austin u Teksasu. On je, do danas, najstariji dobitnik Nobelove nagrade uopšte, ne samo Nobelove nagrade za hemiju.

M. Stanley Whittingham (rođen 1941.) je britanski hemičar, trenutno profesor na Univerzitetu Binghamton, a alma mater mu je Oxford. Upravo je on započeo priču oko stvaranja litijumske baterije.

Akira Yoshino (rođen 1948. Osaka, Japan) japanski je hemičar i profesor na Meijo univerzitetu. 1983. je stvorio prvu upotrebljivu litijumsku bateriju, bateriju koju je moguće ponovo puniti. Njegov prototip je sadržavao litijum-kobalt oksid, kojeg su otkrili John B. Goodenough, Koichi Mizushima (Oxford) te tim sa Stanforda. Litijum-kobalt oksid je koristio kao katodu, a poliacetilen kao anodu. 1991. Sony će komercijalizirati ovaj izum.

Ovo je još jedna od nagrada koja se dugo očekivala i možda čak i kasni. Posljednjih dvadeset godina naše civilizacije je zasnovano na postojanju ovog malog uređaja. Jedna od reperkusija ovih baterija je i to da su omogućile da se više oslanjamo na struju, a manje na fosilna goriva. Drugim riječima, ovaj tip baterija je prokrčio put održivoj budućnosti svijeta, ili se bar tako nadamo. Također, ove se baterije mogu reciklirati, a litijum je manje toksičan metal.

Također, ovom prilikom treba istaći još neka važna imena vezana za razvoj litijumske baterije, kao što su profesor Robert Huggins i marokanski inženjer i naučnik Rashid Yazami. VOA

Ostavite komentar

Vaša email adresa neće biti javno objavljena.

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije izdvojeno.ba.