CRNA GORA: Obilježeno 450 godina postojanja džamije Husein-paše Boljanića

Višednevnom manifestacijom u Pljevljima u Crnoj Gori, obilježeno je 450 godina od izgradnje Husein-pašine džamije, jednog od najmonumentalnijih sakralnih objekata na Balkanu.

Kako su javili crnogorski mediji, manifestacija je dostojna ovog jedinstvenog kulturno-historijskog i vjerskog objekta.

Obilježavanje je praktično počelo prvog dana Ramazanskog bajrama direktnim prijenosom Bajram namaza iz te džamije u crnogorskom državnom televizijskom programu.

Akademija povodom 450. godišnjice i naučni skup “Husein-paša i njegove zadužbine” održani su jučer i danas kada su referate izložili eminentni naučnici iz regiona, među njima iz Bosne i Hercegovine. Ukazali su na značaj Husein-pašinih zadužbina za urbani razvoj Pljevalja, a naročito na arhitektonski sklad i ljepotu vanjštine i enterijera džamije, najznačajnije među tim zadužbinama.

Priređena je i izložba minijatura iz rukopisnog Kur'ana od 1579. godine koji među drugim vrijednostima, čuva ova džamija.

Također se čuvaju ćilim koji je Husein-paša darivao iz Misira za pokrivku džamijskog poda, kao i posebna relikvija za koju se vjeruje da je dlaka iz brade Poslanika Muhameda a.s., rijetkost koja se izlaže u džamiji samo u 27. noći ramazana.

Tokom obilježavanja 450. godišnjice, promovirana je i poštanska marka koju je kompanija Pošte Crne Gore dala štampati namjenski za ovu priliku.

Husein-pašina džamija zadužbina je Husein-paše Boljanića iz okoline Pljevalja, nekadašnjeg visokopozicioniranog dužnosnika u osmanskoj državi, namjesnika u Misiru u jednom periodu. Građena je 1569. godine, kada je on, na vrhuncu moći, zaželio da ostavi spomen zavičaju.

Sadašnji glavni imam Samir ef. Kadribašić kaže da je najmonumentalniji objekat te vrste u Crnoj Gori, možda u regionu i šire. Tipičnog je osmanskog graditeljskog tipa, s najvišim kamenim minaretom na Balkanu, visokim 42 metra.

Putopisac Evlija Čelebija uporedio je ovu pašinu zadužbinu u Pljevljima s carskim džamijama. Piše o više umjetnički izraženih detalja pa i o hasuri iz Misira na džamijskom podu. Iako je Evlija boravio u Taslidži mnogo decenija po gradnji džamije, za tu prostirku kaže da je neobično očuvana i svježa. U njegovom tipičnom arhaičnom izrazu, poželio je da ostane takva još stotinama godina.

Prostirka je zaista trajala u džamiji vijekovima potom.

Iz crnogorskog preduzeća Pošte, povodom ovogodišnjeg štampanja poštanske marke s motivom Husein-pašine građevine, također su podsjetili čija je ona zadužbina i dodali da je arhitekta mimar Hajrudin, a da su građevinske radove izveli dubrovački majstori. Zbog arhitektonskog sklada, ubraja se u najvrednije sakralne objekte orijentalno-islamske kulture na prostorima Balkana, naveli su iz te kompanije.

Pozicionirana je u srcu čaršije kao najistaknutiji dio elegantnog kompleksa sa šadrvanom i sahat-kulom, vitkim minaretom i umjetnički izrađenim kamenim stalaktitima na šerefetu.

O tome ko je tačno arhitekta, nije sačuvan pisani dokument, ali novija istraživanja istočne i zapadne provenijencije su na tragu da je to bio mimar Hajrudin iz škole velikog osmanskog arhitekte Sinana.

Kako su Pljevlja, nekadašnja Taslidža, bila u jednom periodu sjedište Hercegovačkog sandžaka, a džamija nastala nedugo po gradnji Starog mosta u Mostaru, ljubitelji umjetnosti prepoznaju ili barem žele vjerovati da je riječ o istom graditeljskom rukopisu zbog načina na koji su kod obje građevine, iako su različite namjene, postignuti sklad i elegancija u prostoru.

Slični članci

Ostavite komentar

Vaša email adresa neće biti javno objavljena.

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije izdvojeno.ba.